Samen sneller bouwen: woon- en bouwsector zet volgende stap in de Achterhoek

De Achterhoek werkt hard aan de toekomst van wonen. Met een ambitie van ruim 16.000 nieuwe woningen tot 2035 is samenwerking in de regio belangrijker dan ooit. Tijdens de vierde bijeenkomst ‘Samen Sneller Bouwen’, op donderdagochtend 26 maart, kwamen projectontwikkelaars, gemeenten, woningcorporaties en adviseurs opnieuw samen om knelpunten te bespreken én oplossingen te vinden. In de zaal was de gezamenlijke missie duidelijk: meer woningen bouwen in de Achterhoek, het liefst snel én in grote aantallen.

Samenwerken en versnellen

Alle onderdelen van de bijeenkomst stonden in het teken van versnelling. Dagvoorzitter Wendelien Wouters opende de ochtend en gaf een update van lopende regionale acties. Daarna werd met de aanwezigen besproken welke talenten nodig zijn om echt sneller te bouwen. Woorden als kwetsbaarheid, transparantie en vertrouwen kwamen meerdere keren terug.

Op het podium gingen Hanke Struik, directeur-bestuurder bij ProWonen en Arjen van Gijssel, voorzitter van de thematafel Wonen & Vastgoed bij 8RHK ambassadeurs en wethouder in Berkelland met elkaar in gesprek over de voortgang. Volgens Struik ‘ligt de sleutel in de cultuur van samenwerking en openheid om te komen tot meer woningen’. Van Gijssel beaamt dat:‘De kracht van de Achterhoek ligt in de manier van samenwerken. Partijen weten elkaar goed te vinden en delen kennis en ideeën. Dat helpt om sneller stappen te zetten en plannen echt uit te voeren.’

Extra gevulde gereedschapskoffer

De zogenoemde ‘gereedschapskoffer’ uit de vorige bijeenkomst verder gevuld met nieuwe middelen. Eén daarvan is de start van een flexpool die extra ondersteuning moet bieden. Niet als vervanging van ambtenaren, maar als aanvulling. Daarnaast worden op verschillende plekken handreikingen gebruikt voor marktpartijen, waarin regionale afspraken duidelijk zijn vastgelegd. Denk aan betaalbaarheidsgrenzen en de spelregels rond het omgevingsplan. Dit moet zorgen voor meer duidelijkheid en snellere procedures. Ook de kernenaanpak in gemeente Bronckhorst werd genoemd als goed voorbeeld. Waarin per kern wonen en leefbaarheid in samenhang wordt opgepakt.

Harde en zachte plannen

In het gesprek met Struik en Van Gijssel werd ook het verschil tussen harde en zachte plannen besproken. Zo vlak voor Pasen werd de metafoor van harde en zachte gekookte eieren al gauw aangehaald. De zekerheid dat er ergens gebouwd kan worden versus een wens om nieuwe woningen toe te voegen; het ‘snuffelen naar mogelijkheden’. Een bouwer benadrukte het belang van voorspelbaarheid: zachte plannen geven te weinig zekerheid. Arjen van Gijssel gaf daarbij aan dat de fase tussen zacht en hard lang duurt: ‘De medium fase, tussen hard en zacht, is vaak een heel uitgestrekte periode. Het is belangrijk om juist in die fase gezamenlijk ‘momenten te pakken’ waarin plannen harder worden.’

Realistische keuzes en duidelijke taal

Van Gijssel roept politieke collega’s op om eerlijk te blijven richting inwoners. Volgens hem wil de politiek vaak meer bouwen, maar moet ook rekening worden gehouden met kaders zoals demografische ontwikkelingen, vergrijzing en ontgroening in de Achterhoek. De gedachte dat als we woningen bijbouwen de jongeren vanzelf wel naar ons toe komen, klopt niet. Zijn oproep aan de zaal was duidelijk: ‘blijf dit soort bijeenkomsten organiseren en met elkaar in gesprek, leer elkaars taal spreken. Zo kunnen we met z’n allen doorpakken in het woningbouwproces.’

Pitches op het podium: Succesverhalen uit de regio

Na het plenaire gesprek volgden inspirerende pitches van regionale projecten die laten zien wat er mogelijk is als partijen samen durven te vernieuwen. Harm Leijssen, projectleider van ‘Samen bouwen we betaalbaar’, vertelde over de ambitie om meer sociale woningen én sociale koop mogelijk te maken in de Achterhoek. Het doel is: 10% sociale woningen, tussen de 1.000 en 1.200 woningen. Volgens Leijssen is goede sturing vooraf cruciaal: ‘Bij de start van de huidige woondeal hebben we een mooie ambitie in de Achterhoek opgeschreven: er moet een aparte categorie in voor sociale koop. Dat lukt, als je van tevoren goed stuurt.’ Hij benadrukte dat de focus met sociale woningen ligt op de categorie starters op de woningmarkt. Met woningen in de prijsklasse van 240.000 tot 280.000 euro. Deze woningen bouwen we dus juist voor mensen die in de regio willen wonen én werken. Luister hier de podcast met Harm Leijssen over het project betaalbare bouw in de Achterhoek.

Daarna vertelden Bernadette Arends (gemeente Bronckhorst) en Simon Kok (Walvoort Ontwikkelaars) over het project ‘De Buitentuin van Baak’ waar 46 woningen zijn gerealiseerd in een kleine kern. Kok vertelde dat de belangstelling enorm was: ’De betaalbare woningen werden wel vijf keer overschreven.’ Volgens Arends stond het project vooral in het teken van ‘het kan wel!’, meedenken en oplossingen zoeken: ‘Het gaat om de mensen die in deze woningen komen te wonen en het is supermooi dat we hen hebben kunnen helpen met een passende woning, bovendien is door participatie en mensen serieus nemen het project niet onnodig vertraagd.’ Lees meer op: De Buitentuin van Baak

‘Spreekbeurt’ Slimmer plannen met vertrouwen door Reinier Kalt

Senior strateeg gebiedsontwikkeling Reinier Kalt gaf vervolgens een praktische toelichting op hoe woningbouwprojecten slimmer aangepakt kunnen worden. Hij benadrukte dat de woningbouwopgave in de Achterhoek groot is, maar noodzakelijk om de regio leefbaar te houden. Kalt zoomde in op betere afstemming tussen ambities, randvoorwaarden, financiën en capaciteit. Hij lichtte het principe van uitnodigingsplanologie toe: niet alles vooraf dichtregelen, maar duidelijke kaders stellen zodat er ruimte blijft voor oplossingen en samenwerking. Hij sprak zijn waardering uit voor de aanpak in de Achterhoek: ‘Petje af voor wat hier allemaal gedaan is. Jullie werken al samen en er is een sterke wil om samen te werken.’ Daarnaast riep hij dringende op om te komen tot een regionale aanpak: ‘Streef ernaar een NOVEX gebied te worden en handel hier ook naar door de instrumenten uit de omgevingswet regionaal in te zetten en niet iedere gemeente voor zich.’

Na het plenaire programma gingen de aanwezigen actief met elkaar in gesprek over hoe processen slimmer en sneller kunnen. Ook verplaatsten zij zich in elkaars rollen om vanuit verschillende invalshoeken een vastgelopen woningbouwplan weer op de rit te krijgen. Dit zorgde voor goede gesprekken, meer begrip voor elkaars situatie én creatieve oplossingen. De bijeenkomst smaakte wederom naar meer, meer informatie over een vervolg en in welke vorm verschijnt op www.8rhk.nl.