Het open innovatiesysteem staat: tijd om de grenzen te verleggen

Het open innovatiesysteem, wat is dat nu precies? Daarvoor spreken we met Gerben Peet, oprichter van Smarthub Incubator Industry (SHII), en Harold Vulink, RCT-makelaar (Regionaal Centrum voor Technologie) én kernteamlid van Achterhoek Verbindt.

Samen bouwen aan innovatie in de Achterhoek

‘Ik kan me niet herinneren dat we aan de start van SHII, in 2018, al spraken over een open innovatiesysteem. Al was dat wel heel duidelijk ons doel: een systeem creëren waarbij startende ondernemers aan bestaande ondernemers of mensen met kennis gekoppeld konden worden om samen de innovatie vorm te geven en van elkaar te leren,’ blikt Gerben terug. ‘Met verschillende ondernemers uit de regio keken we al jaren hoe we ervoor konden zorgen dat (jong) ondernemend, technisch talent de regio niet zou verlaten. Want voor de toekomst hebben we mensen in onze bedrijven nodig, maar ook mensen met nieuwe ideeën vóór de bedrijven én nieuwe bedrijven. Zo sloten we samen een intentieovereenkomst met de 3 O’s, waar de gemeente Oude IJsselstreek vanuit de lokale overheden een drijvende kracht achter was. Zij ondersteunden ons en boden een plek aan waar we ons toen konden vestigen: het Frank-Daamen-gebouw in Ulft. Momenteel zitten we meer tussen de bedrijvigheid zelf, in onder andere het CIVON in Ulft.’

Vier innovatiecentra, één gezamenlijke missie

Naast de energie op het innovatiesysteem vanuit de ondernemers, zet de thematafel Smart Werken en Innovatie zich ook al jaren in voor het vormgeven van het Achterhoekse Open Innovatiesysteem. De gedachte is hetzelfde: een passende plek waar iedere ondernemer op elk gewenst moment zijn innovatievraag kwijt kan. Niet zomaar een plek, maar bij één van de vier innovatiecentra uit de regio. De Marke rondom vragen voor de agrarische sector, SHII en CIVON voor de maakindustrie en de Steck voor zakelijke dienstverlening. Sinds september 2025 werken de vier innovatiecentra samen om het peloton in de Achterhoek nog beter en intensiever te bereiken.          

De uitdaging: starters vinden en verbinden

‘Als SHII zijn we er voor de startups binnen de regio. Al is dat direct onze grootste uitdaging: het vinden van starters. Onze focus ligt namelijk op jonge ondernemers, niet qua leeftijd, maar wat betreft ondernemerservaring. Via onderwijsinstellingen of personen in ons netwerk komen veel ideeën naar ons toe, maar we willen juist ook de starters bereiken die op hun zolderkamer met een prachtig idee bezig zijn. We proberen dus op alle evenementen in de regio aanwezig te zijn, denk aan de Techniekdagen of open dagen binnen het onderwijs. Daarnaast dragen we ons uit bij de bedrijven en industriekringen. De belangrijkste uitingen zijn uiteraard de successen van starters waaraan we met het SHII-ecosysteem hebben bijgedragen. Zodra mensen weten wat we doen, kunnen zij ons verhaal verder vertellen en de kracht van SHII aan starters uitdragen zodat de link gelegd wordt,’ aldus Gerben.

De kracht van onverwachte verbindingen

‘Het leuke aan het innovatiesysteem is dat er telkens verrassende verbindingen tot stand komen en de samenwerking gezocht wordt. Zo was er een traject waarvoor een eerste prototype gebouwd moest worden. Door een samenwerking met SHII, CIVON, RCT en Pakan werd dit in een middag geregeld terwijl formele partijen het risico niet in hun boeken kwijt konden.  Er komt continu verbinding tot stand in een zone waarin je samenwerkt met elkaar. Ook dat is de kracht van het netwerk. Met onze aanpak hebben we een lerend en uitdragend effect. Zo is de voucherregeling (nu via OostNL) eigenlijk tot stand gekomen bij RCT en CIVON. De provincie vond het belangrijk om dit op Gelderse schaal op te pakken, maar het idee kwam vanuit de Achterhoek. Gelukkig weet de Achterhoek die vouchers nog steeds goed te vinden en is er uiteindelijk ook een specifieke voucher voor starters tot stand gekomen,’ verklaart Harold Vulink.

Achterhoek Verbindt: leren over sectorgrenzen heen

Het innovatiesysteem is er niet alleen voor starters, maar juist voor het hele MKB-brede peloton. De Achterhoek was één van de regio’s die deelnam aan de pilot Actieagenda MKB-dienstverlening vanuit EZ. Van daaruit is in 2025 het Regio Deal project Achterhoek Verbindt ontstaan. Achterhoek Verbindt werkt aan het toekomstbestendig maken van MKB-ondernemers door sectoroverstijgend van en met elkaar te leren. Geen dubbelingen in aanbod, maar juist samen aan de slag. Daarvoor zijn aanspreekpunten aangesteld, Harold Vulink is zo’n aanspreekpunt voor de maakindustrie. Hij komt bij de ondernemers over de vloer, haalt de thema´s die in het veld spelen op en vertegenwoordigt zijn achterban. Verder kent het project aanspreekpunten uit de sectoren retail, zakelijke dienstverlening/ICT, zorg, agro, bouw en infra, gastvrij en de logistiek. Door middel van bijeenkomsten, leerkringen en de AI-bot Tessa Verbindt wordt kennis en informatie met elkaar ontsloten en wordt er samen geleerd. Want wat in de ene sector werkt, werkt in de andere misschien ook? 

Het netwerk als fundament

    
Eén van de belangrijkste voorwaarden voor het open innovatiesysteem is het netwerk. ‘In onze eerste      
gedachte wilden we ruimtes in het gebouw verhuren, maar al snel kwamen we erachter dat we dat niet moesten doen. Zodra je een ruimte aan een starter verhuurt, wil je diegene zo lang mogelijk behouden. Terwijl het juist om de ontmoeting gaat en de starter helpt op de plek waar dat de grootste impact maakt. De focus vanuit ons ligt op de
mentoring en ons netwerk effectief inzetten,’ verklaart Gerben. ‘Tijdens pitchavonden pitchen starters hun idee aan ervaren ondernemers, specialisten en organisaties uit de regio. Wij dachten dat deze avonden enkel voor de startende ondernemers waardevol waren, maar dit werd juist ook een moment van treffen en verbinding tussen de ondernemers. Zo kwamen er óók nieuwe ideeën en samenwerkingen voor de regio uit, enkel doordat gelijkgestemde ondernemers elkaar in de kracht zetten door samen te investeren en innoveren.’

Tijd om over de grenzen heen te kijken

‘Zowel binnen Achterhoek Verbindt als binnen het open innovatiesysteem zijn MKB-ondernemers nauw verbonden en bereid tot samenwerken met elkaar. Het open innovatiesysteem in de Achterhoek is de optelsom van alle industriekringen, businessclubs, branche of sectorspecifieke organisaties, maar ook de sportvereningingen, kerkgenootschappen, bloemencorso’s etc. bij elkaar. Dat is verbazingwekkend krachtig en proberen we uit te breiden. Al blijft het voor de Achterhoek belangrijk te beseffen dat we net als onze jeugd verder dan de regio te kijken,’ deelt Harold. ‘Op dit moment vindt de ontwikkeling plaats dat de holdings in de Achterhoek een dominante kracht krijgen. Hierdoor zijn bedrijven meer afhankelijk en georiënteerd op de eigen (internationale) holding en minder op het Achterhoekse innovatiesysteem. Dit gaat effect hebben op de arbeidsmarkt in de Achterhoek. We moeten inzien dat de krachtenvelden om ons heen bepalender zijn dan wij als regio en welke afhankelijkheid er voor de ondernemers is. Het wordt tijd om over de grenzen heen te kijken en aan te haken op omliggende regio’s en ook Duitsland, zodat we een Europees schild kunnen vormen. Dit gaan we bijvoorbeeld doen samen met Tech. Land.
 Alleen dan blijven we als regio groot genoeg en kan onze innovatie blijven bestaan.’

Door: Sam Lubbers