Samen sneller bouwen in de Achterhoek: AI en data bieden concrete kansen voor woningbouw
Met een goedgevulde zaal van ruim 115 deelnemers was alweer een vijfde leerzame editie van Samen Sneller Bouwen in de Achterhoek. Terug op het honk in CIVON te Ulft waar ook de eerste editie startte. Professionals uit de ondernemerswereld, maatschappelijke organisaties en overheid kwamen bijeen rond een actueel thema: hoe kunnen AI en data helpen om de woningbouwopgave in de Achterhoek sneller, slimmer en beter te realiseren?
Sterke opkomst onderstreept urgentie
Dat het onderwerp leeft, bleek uit de grote opkomst. Naast vertrouwde gezichten waren er veel nieuwe deelnemers aanwezig. Aansluitend bij wat de initiatiefnemers voor ogen hebben: elkaar ontmoeten, kennis delen en samen werken aan het versnellen van woningbouw in de regio. Dagvoorzitter Wendelien Wouters opende de bijeenkomst met de vraag hoe organisaties zelf al stappen zetten om woningbouwprocessen te versnellen. Daarbij kwamen voorbeelden voorbij van efficiëntere werkprocessen, nieuwe subsidiemogelijkheden (Provincie Gelderland, een afgevaardigde tipte dat er nieuwe tranches volgen) en regionale samenwerkingen die bijdragen aan een snellere realisatie van woningen. Na de plenaire opening gingen deelnemers uiteen in 12 verschillende, op het thema AI toegespitste, werksessies.
Bouwen begint met samenwerken
Tijdens een terugblik op de afgelopen jaren benadrukten Hanke Struik (ProWonen) en Rob Spikker (Spikker Bouw) het belang van de integrale aanpak die aan de basis staat van Samen Sneller Bouwen. Volgens beiden zit de kracht van de Achterhoek in het verbinden van de drie O’s: ondernemers, maatschappelijke organisaties en overheid. Door elkaar te kennen, kennis te delen en de juiste mensen aan tafel te hebben, ontstaan oplossingen die afzonderlijke organisaties niet alleen kunnen realiseren. “Vertrouwen, samenwerking en beschikken over de juiste gegevens zijn essentieel om sneller te kunnen bouwen,” aldus Hanke Struik. “AI kan daarbij een belangrijke ondersteunende rol spelen.”
AI als versneller van de woningbouwopgave
Een van de centrale bijdragen kwam van Jan Veuger, werkzaam bij gemeente Aalten en programmamanager Datagedreven woningbouw & AI als versneller in de bouw (twee projecten ondersteund door de Regio Deal Achterhoek II).Hij schetste de enorme woningbouwopgave waarvoor de Achterhoek staat: meer dan 15.000 woningen realiseren in de komende jaren. Volgens Veuger kan datagedreven werken helpen om beter vooruit te kijken en betere keuzes te maken. Demografische ontwikkelingen, woningbehoeften en toekomstige leegstand zijn voorbeelden van vraagstukken waarbij data waardevolle inzichten kunnen bieden.
Discussie: wat laten we over aan AI?
Een levendig onderdeel van de ochtend was het kruisgesprek met pitches van Chris Krabben (IT-ondernemer en directeur Hibernis) en Gerard Overkamp (werkzaam bij gemeente Winterswijk).
Chris Krabben stelde dat de grootste uitdaging in woningbouw niet alleen zit in bekende factoren als stijgende bouwkosten, maar vooral in de enorme hoeveelheid werkuren die verloren gaan in procedures. “De echte crisis zit in werkuren van procedures. Gemiddeld maar liefst 1850 uur bij een relatief eenvoudig project van 20 woningen.” Zijn boodschap was duidelijk: AI moet niet de professional vervangen, maar ondersteunen. “AI bereidt voor, de professional beslist.”
De stelling dat routinematige controles en voorbereidingen in vergunningprocedures voortaan volledig door AI uitgevoerd zouden kunnen worden, leidde tot een levendige discussie. Veel deelnemers zagen kansen, maar benadrukten ook het belang van menselijke controle en duidelijke kaders.
Menselijke maat blijft leidend
Ook Gerard Overkamp, actief op het gebied van AI en ruimtelijke ontwikkeling, ging in op de impact van kunstmatige intelligentie op besluitvorming. Hij schetste hoe AI steeds vaker wordt ingezet voor analyses, adviezen en beleidsvoorbereiding.
De discussie maakte duidelijk dat deelnemers kansen zien in de technologie, maar tegelijkertijd dat menselijke afwegingen, emoties, politieke keuzes en lokaal maatwerk niet door AI vervangen kunnen worden. Uitlatingen uit de zaal waren bijvoorbeeld: “Bij AI mis ik de emotie van de inwoner; je wil met elkaar in debat.” Of: “Omarm AI, maar blijf het altijd met boerenverstand gebruiken.” Jan Veuger: “Net zoals een timmerman een hamer nodig heeft, kunnen wij AI gebruiken als gereedschap. Maar het denkvermogen blijft van de mens.”
Eerste exemplaren van handboek uitgereikt
Een voor deze bijeenkomst door Jan Veuger geschreven handboek ‘AI materieel immaterieel’ werd door hem overhandigd aan jonge vertegenwoordigers van de drie O’s: Wieger Olde Rikkert (Universiteit Twente), Lars ten Dolle (Hibernis) en Hugo Böhm, stagiair bij gemeente Aalten. Daarmee onderstreepte hij dat innovatie vraagt om een combinatie van ervaring én nieuwe perspectieven.
Van praten naar doen
De vijfde editie van Samen Sneller Bouwen maakte één ding duidelijk: AI en data zijn niet langer toekomstmuziek. De technologie biedt vandaag al praktische toepassingen die kunnen bijdragen aan betere samenwerking, slimmere besluitvorming en efficiëntere woningbouwprocessen. De deelnemers vertrokken met nieuwe inzichten, concrete voorbeelden, een goedgevulde gereedschapskist én een uitgebreid regionaal netwerk.
