Van Slimme naar Publieke Mobiliteit: Hoe de lerende aanpak van onze Regio Deal hielp

Met het sluiten van de Regio Deal Achterhoek II heeft de Achterhoek ervoor gekozen om tranche vijf wederom onder te brengen bij Achterhoek Ambassadeurs. Maar, wat is er geleerd uit die eerste periode? En hoe zien we dit geleerde terug binnen de nieuwe projecten? Oud-procesbegeleider Slimme Mobiliteit Jurgen Rutgers en programmamanager Publieke Mobiliteit Harm Wevers geloven in de kracht van het samen doen. ‘Het feit dat wij samenwerken in de Achterhoek klinkt heel simpel, maar dat zie je in andere regio’s gewoon niet,’ aldus Jurgen.

Van losse initiatieven naar Slimme Mobiliteit

‘Bij een bijeenkomst in Mariënvelde in 2019 zei voorzitter van de Achterhoek Board Mark Boumans dat er honderd deelauto’s zouden komen in de Achterhoek. Voor mij klonk dit ambitieus, maar er werd wel een eerste stip gezet,’ vertelt Jurgen Rutgers wanneer hij terugblikt op de start van het programma Slimme Mobiliteit. ‘Op dat moment kwamen er meerdere dingen samen. Naast de uitspraak van de voorzitter keken we met de thematafel Mobiliteit & Bereikbaarheid naar fijnmazige bereikbaarheid, kwamen de energiecoöperaties met een wens in elektrisch deelvervoer, was Achterhoek Toerisme bezig met deelfietsen en zocht Saxion Hogeschool een experimenteerregio voor hun project Netmobiel. Al deze initiatieven samen leidde tot het programma Slimme Mobiliteit. Geen plan van bovenaf, maar juist energie vanuit het netwerk zelf.’

De verbreding naar Publieke Mobiliteit

‘Het plan Publieke Mobiliteit is dus ontstaan vanuit Slimme Mobiliteit. Maar, tussendoor heb ik wel bijgestuurd. Zo merkte ik door meerdere redenen al snel dat ik er niet zou komen met enkel het onderwerp deelvervoer en ben ik gaan zoeken naar een driehoek samen met het WMO- en het openbaar vervoer. Tijdens deze zoektocht kwam ik via mijn netwerk in contact met Caspar de Jonge, programmamanager Mobiliteit & Transitie bij het Ministerie. Mede dankzij hem heeft het plan echt een plek in de regio gekregen én zijn we zelfs als koploperregio benoemd,’ aldus Jurgen. ‘Dat predicaat willen we natuurlijk ook blijven houden,’ benoemt programmamanager Harm Wevers. ‘We willen dat mobiliteit de toegankelijkheid voor iedereen vergroot. Daarvoor is de driehoek die vanuit het programma van de eerste Regio Dealperiode is ontstaan belangrijk, maar er zijn zeker nog verbeteringen te maken. Daarover zijn we in gesprek.

Samen sterker in bereikbaarheid

Samenwerking is een hoofdonderdeel van het plan Publieke Mobiliteit in de regio. ‘Alle betrokken partijen zijn anders georganiseerd,’ licht Harm toe. ‘De Provincie is verantwoordelijk voor het OV, gemeenten voor het doelgroepenvervoer en voor het deelvervoer is dit onduidelijk. Toch willen we af van het feit dat je ergens verantwoordelijk voor wordt gehouden, maar moet de insteek zijn dat je het samen doet. Willen we het OV betaalbaar krijgen en houden, dan is deze samenwerking gewoon nodig. Die kaders proberen we in deze Regio Dealperiode goed neer te zetten.´ Jurgen: ‘Het feit dat wij samenwerken in de Achterhoek klinkt heel simpel, maar dat zie je in andere regio’s gewoon niet. Dat we met bijna alle gemeenten het WMO-vervoer bij één gemeente hebben ondergebracht, is heel uniek. De basisvoorwaarde dat we elkaar spreken, leeft hier al. We proberen, ondanks de eigen verantwoordelijkheden, al samen dingen te doen. Juist dat helpt ontzettend om een plan als Publieke Mobiliteit van de grond te krijgen.’

Leren van de regio, opschalen voor Nederland

‘Je zag binnen Publieke Mobiliteit, BV Nederland, dat er een algemeen platform werd opgericht van allerlei mobiliteitsaanbieders bij elkaar. Eigenlijk werd er één groot monster aan initiatieven gecreëerd en is de integratie hiervan nooit gelukt. Binnen ons programma kijken we specifiek naar de regio Achterhoek, ik denk dat daar de kracht ligt. Eerst kijken wat er in de regio werkt en vervolgens zorgen dat dat schaalbaar is. Dat leerpunt zou ik andere regio’s echt mee willen geven. Het Rijk geeft ons de kans dit te onderzoeken, maar het Rijk wil er ook iets voor terug. Die schaalbaarheid is wat we teruggeven. En zo kunnen we als BV Nederland juist van elkaar leren,’ antwoord Harm wanneer hij nadenkt over wat andere regio’s van hiervan kunnen leren. ‘Ik heb me daarbij ook afgevraagd waarom je naar één systeem wil? Ja, voor de reiziger is het overzichtelijk, maar als je naar het vliegveld gaat, komen alle vliegmaatschappijen ook samen in één systeem als je gaat boarden. We moeten gewoon anders kijken met elkaar,’ vult Jurgen aan.

Trots op de koplopersrol, focus op de toekomst

Door de Regio Deal heeft het programma Slimme Mobiliteit zich ontwikkeld tot het plan van aanpak Publieke Mobiliteit. Beide heren zijn zich bewust dat het zonder deze gelden moeilijk of zelfs niet tot stand was gekomen. Dat de Achterhoek hierin als koploper is benoemd, zien ze dan ook als trots, maar het belang van de uitvoering stellen ze voorop. ‘Je merkt dat alle regio’s in beweging zijn,’ laat Harm weten. ‘Het lijkt soms alsof andere regio’s sneller gaan, maar misschien moeten wij als regio meer naar voren treden en onszelf laten zien.’ Jurgen: ‘Ja, we mogen als regio wat minder bescheiden zijn, maar we moeten vooral ook lekker blijven doen wat we doen. Stap voor stap (of met één van de honderd deelauto’s) en met een nuchtere houding vooruit.’

Door: Sam Lubbers

Zie ook onze innovatiepagina: Publieke Mobiliteit Achterhoek – 8RHK ambassadeurs en onze video over Publieke Mobiliteit hieronder.